Stichting Bunkerbehoud
Mail
Feldhellschreiber
(voor in het veld en in verdedigingswerken)

Het apparaat is beschadigd. Wij denken door een zelfvernietigingsactie om te voorkomen dat het toestel werkend in handen van de oprukkende vijand zou vallen. Het witte gat is voor een stroommetertje. Die hebben inmiddels verworven en moet hier nog gemonteerd worden. De ronde pot links, (motor tevens generator) heeft een slag met een bijl of zoiets gehad. Ook het toetsenbord en de onderbak zijn geraakt.


De werking:
Een telex kan worden gezien als een typemachine die door een kabeltje met een 2e machine is verbonden. Wat op het ene toestel wordt getypt, verschijnt op het papier van de verre machine.
Maar eigenlijk is dit geen telex, maar een allereerste fax. Elk karakter is opgedeeld in een matrix met 7 rijen en 7 kolommen. Door een toets in te drukken genereert het apparaat een rij pulsjes, dat vertelt welke van de 49 vlakjes zwart zijn. De ontvanger herkent dit patroon en per vakje wordt met een fijn pennetje onderaan, het papierstrookje tegen een inktrol gedrukt. De reserve papierrollen lagen in de twee laden onder het toetsenbord.


Alle karakters kwamen twee keer op het strookje, zodat bij storingen de tekst op het papier zichtbaar bleef, maar de tekstherkenning en foutcontrole leunden grotendeels op de ogen en ervaring van de lezer.


Om het signaal via kabel of radio te kunnen versturen, heeft het apparaat een ingebouwd modem met electronenbuizen. De pulsjes worden hiermee omgezet in pieptoontjes, net als bij een internetmodem voor de pc. De overdrachtssnelheid bedroeg 8,5 karakters per seconde, omgerekend is dat 420 bps. Met deze apparatuur zijn onder gevechtsomstandigheden berichten verzonden over een afstand van 10 km, waarbij wel gebruik gemaakt moest worden van de prikkeldraadversperring en een goede aardingspen ! Iets dat we een pc-modem nog niet zien doen.

Het lijkt eenvoudige techniek, maar bedenk hierbij dat het patent dateert uit 1929. Dat is vastgelegd door Dr-Ing Rudolf Hell. Het patent voor deze Schreiber is in de oorlog onder druk van de Wehrmacht aan Siemens doorgegeven. Zij konden het apparaat in grote aantallen produceren.
Dezelfde Rudolf Hell is ook de uitvinder van het echte faxapparaat. (de zg Hellfax)