Stichting Bunkerbehoud
Mail
De Slag om de Schelde
Na de landing in Normandië vormt de strijd om de Westerschelde belangrijkste veldslag uit 1944 in West-Europa. Met deze was er voet op het vaste land van Europa gezet. Met de inname van de Westerschelde kon Antwerpen als wereldhaven door de geallieerden in gebruik genomen worden. De havenstad was op 4 september 1944 na een ongekend snelle Britse opmars onbeschadigd in handen veroverd. Antwerpen werd van essentieel belang voor de bevoorrading van de geallieerde legers in West-Europa, bestaande uit miljoenen militairen. Zo werd het mogelijk Nazi-Duitsland definitief te verslaan. Omgekeerd was deze verovering voor Duitsland catastrofaal. Hitler zag dit onmiddellijk in en gaf direct orders om Walcheren en later ook West-Zeeuws-Vlaanderen uit te roepen tot vesting en tot de laatste patroon te verdedigen. Met name de Britse veldmaarschalk Montgomery koos om een doorbraak naar Duitsland te forceren met een combinatie van luchtlandingen en een tankopmars. Het resultaat van deze operatie is bekend geworden als het debacle van Arnhem. De Westerschelde werd met rust gelaten waardoor de Duitsers in september kans zagen om een leger bestaande uit 80.000 man uit haar isolement aan de Belgische en Noord-Franse kust over de Westerschelde te zetten en in Noord-Brabant haar operatieve vrijheid terug te geven.

Toen Montgomery in oktober 1944 zijn aandacht aan het vrijmaken van de vaarweg naar Antwerpen ging besteden hadden de Duitsers zich goed voorbereid op de belangrijke strijd die gestreden moest worden. De eerste aanval vindt op 6 oktober plaats met een oversteek van het Leopold Kanaal bij Strobrugge. Na een kleine week verwoede gevechten werd Eede bereikt dat een kilometer hier vandaan ligt. Vervolgens doen de Canadezen op 9 oktober met geheel nieuwe amfibiemiddelen, als een Buffalo, een aanval over de Braakman waarbij meer succes geboekt wordt. Desalniettemin duurde het 3 november tot de laatste verdediging overwonnen werd. Voor de Canadezen werden dit de zwaarste gevechten die ze in West-Europa moesten leveren. De dodelijke verliezen onder de strijdende partijen en bevolking lag boven de 2.300 slachtoffers. Inmiddels waren de Canadezen vanuit Antwerpen naar het noorden opgerukt. Ook dit ging met bloedige gevechten die in de Canadese geschiedschrijving worden vergeleken met het beruchte front uit de Eerste Wereldoorlog in Passendaele. Zuid-Beveland werd ingenomen met oprukkende Canadezen vanuit het oosten en een landing van Engelsen in de Zak. Vervolgens breekt een dagenlange strijd uit om de Sloedam en haar omgeving. De Sloedam was de vaste oever naar en van het eiland Walcheren. Het geallieerde opperbevel zag Walcheren als de citadel van de verdediging aan de Westerschelde. Met de vele bombardementen hoopt men de Duitse bunkerstellingen buiten gevecht te stellen. Men ging zelfs over tot het bomarderen van de zeedijken bij Westkapelle, Vlissingen, Ritthem en Veere waardoor het platteland van Walcheren overstroomde. Vele bunkers werden hierdoor buiten gevecht gesteld.


Monument op de dijk bij Westkapelle.

Uiteindelijk werd op 1 november een landing bij Vlissingen uitgevoerd. Die dag woedde ook een heftige slag voor Westkapelle. Het was de strijd tussen de vloot en de Duitse kustartillerie. Een gevecht dat de binnen een uur minstens 170 Britten het leven kostten. Vervolgens werd bij Westkapelle een landing uitgevoerd door Royal Marine Commando's. Het duurde echter nog 8 november voor dat het gehele eiland in handen van de geallieerden was. Onmiddellijk ging met de hoogte prioriteit over tot het ruimen van de honderden zeemijnen in de Westerschelde. Zo kon op 28 november het eerste konvooi Antwerpen bereiken. Hiermee was duidelijk dat de oorlog nu snel in het nadeel van Duitsland zou zijn beslist. De Duitse marine ondernam hier tegen met de moed der wanhoopsactie met dwerg-onderzeeboten. Zo hoopten ze de geallieerde konvooivaart op Antwerpen ernstig te hinderen met torpedoaanvallen en het leggen van mijnen. Echter het lot van Duitsland was beslist en resulteerde in de algemene capitulatie op 8 mei 1945.


Monument bij het landingsstrand in Vlissingen.