Stichting Bunkerbehoud Privacy
Mail
Selectievoorstel
Het skelet van de Atlantikwall werd gevormd door duurzame verdedigingswerken met een wand- en dakdikte van minimaal twee meter gewapend beton. Het zijn deze bomvrije bunkers die ook in dit selectievoorstel de leidraad vormen. Bij de keuze voor beschermingswaardige relicten is primair gekozen voor intacte ensembles of complexen die bijvoorbeeld in een groter verband meerwaarde hebben als het gaat om de bouwkundige en typologische kenmerken, maar ook voor wat betreft de krijgshistorische context. Hierbij is bewust gekozen om het karakter van de Atlantikwall als linie te handhaven door vanaf Delfzijl tot Cadzand bunker(ensembles) te selecteren die typerend zijn voor het Nederlandse deel van de linie. Op deze wijze wordt in internationale context aangesloten op de reeds bestaande monumentenselecties in België en Denemarken.

Ensembles en losse objecten die in niet in deze selectielijst terugkomen, zijn zeker niet zonder waarde. Er is expliciet voor gekozen deze lijst te beperken voor objecten met een sterk bovenlokale waarde, die de Nederlandse Atlantikwall in nationale en internationale context verduidelijken. Ook de restanten die niet in deze lijst voorkomen zijn van cultuurhistorische waarde omdat ze refereren naar de lokale geschiedenis, gezichtsbepalend zijn in de omgeving, etc.

In het onderstaande voorstel is onderscheid gemaakt naar:
ensembles van algemeen belang, te beschermen op rijksniveau (aangeduid met R)
ensembles met een sterk bovenlokaal belang, te beschermen op provinciaal niveau (aangeduid met P)

Provincie Groningen

Delfzijl

1. Luchtafweerbatterij Fiemel  -- R
2. Luchtafweerbatterij Nansum -- P
3. Infanterieverdediging Delfzijl -- P
4. Commandobunker Haren -- P

Provincie Friesland

Schiermonnikoog

5. Luchmachtradarpost 'Schlei' -- P

Terschelling

6. Nachtjacht-commandopost 'Tiger' -- P

Provincie Noord-Holland

Den Helder en Texel

7. Vliegveld Texel -- P
8. Hoofdkwartier + batterijen van de marineluchtafweer -- R
9. Kustbatterij Zanddijk -- R
10. Restanten ondersteunende bunkers -- P
11. Radarpost Salzhering -- R
12. Riegelstellung Düne -- R

Bergen

13. Kustvliegveld Bergen -- P
14. Verbindingsbunker Schoorldam -- P
15. Radarpost Castricum -- P
16. Electrobunker Schagen -- R
(reeds rijksmonumentaal beschermd)

Alkmaar

17. Telefoonschakelposten divisie en legerkorps -- R

IJmuiden

18. Mammut-radarpost Wijk aan Zee -- R
19. Hoofdkwartier marineartillerie en kustbatterij Wijk aan Zee -- P
20. Infanteriesteunpunt noorderpier -- P

21. Kernwerk IJmuiden (reeds aangemerkt als Unesco Erfgoed ikv forteiland) -- R
22. Zuidelijk deel Festung (Heerenduin + flakbatterij Olmen, Schnellbootbases) -- R
(rijksaanvraag lopende voor Heerenduin en Olmen
23. Landfront zuidelijk deel Festung IJmuiden -- R
24. Hoofdkwartier havencommandant IJmuiden -- R

25. Radiozendstation Spaarndam -- R

Bloemendaal-Zandvoort
26. Kustbatterij Langerak -- R
27. Hoofdkwartier kustartillerie Bloemendaal -- P
28. Landfront Stp.Gr. Zandvoort -- P
29. Nachtjachtcommandopost 'Zander' -- P

Provincie Zuid-Holland

Noordwijk

30. Kustbatterij Noordwijk -- P

Katwijk

31. Hoofdkwartier landmachtkustartillerie, landmachtbatterij Katwijk-Alt en
luchtafweerbatterij Katwijk --R
(rijksaanvraag lopende)

32. Landfront Stp.Gr. Katwijk -- P
33. Luchtafweerbatterij vliegveld Katwijk/Valkenburg -- P
34. Infanteriesteunpunt Wassenaarse slag -- P
35. Regimentshoofdkwartier Wassenaar/De Klip -- P

Scheveningen/ regio Den Haag

36. Hoofdkwartier Reichskommissar Seyss-Inquart, incl. Sani-Stand & kazerne -- R
37. Ondersteuning hoofdkwartier Reichskommissar -- P
38. Hoofdkwartier Führer der Schnellboote -- R
39. Batterij Scheveningen-Nord -- R
40. Infanteriesteunpunt radio Scheveningen -- R
41. Zware luchtafweerbatterij Scheveningen -- P
42. Overvoorde (luisterpost luchtmacht) -- P

Hoek van Holland

43. Kustbatterij Vineta en hoofdkwartier marinekustartillerie -- R
(rijksaanvraag lopende)

44. Marineluchtafweerbatterij Nordmole met infanterieverdediging -- P
45. Regimentshoofdkwartier Staelduinse bos -- R
46. Bataljonshoofdwartier s'Gravenzande -- R
47. Toegang noordelijk Landfront -- P
48. Artilleriebatterij 'Nieuwlandseduin' -- P
49. Antitankgarage -- R
50. Seinpost marine -- R

Voorne-Putten

51. Nachtjacht-commandopost 'Biber' en Wassermann-radarpost -- R
52. Marineradarpost luchtwaarneming -- P
53. Infanteriereserve en verbindingsbunker 'Heesterhof' -- P
54. Bataljonshoofdkwartier 'Olaertsduin' -- P

Goeree-Overflakkee

55. Infanteriesteunpunt de Punt -- R
56. Infanteriesteunpunt Preekhilpolder -- P
57. Compagniehoofdkwartier Hoogerhuis -- P

Provincie Zeeland

Schouwen-Duiveland

58. Bataljonshoofdkwartier Slotbos Haamstede -- R
59. Kustvliegveld Haamstede -- P
60. Landfront Stp.Gr. Schouwen -- P

Walcheren

61. Landfront Vlissingen (incl. infanteriereserve en divisiebatterij) -- R
(rijksaanvraag lopende)

62. Divisiehoofdkwartier Middelburg -- R
63. Batterijen en observatieposten veldartillerie -- P
64. Marinekustbatterij Dishoek -- P
65. Marinehoofdkwartier Zuid-Nederland, Vlissingen -- R
66. Kernwerk Vlissingen -- R

Zuid-Beveland

67. Sloedam -- P

Zeeuws-Vlaanderen

68. Restanten verdediging Breskens -- R
69. Artillerieopstelling Groede -- P


Provincie Zuid-Holland / Noord-Brabant

70. infanterieverdediging Moerdijk -- P

Provincie Noord-Brabant

71. Eendracht-Stellung, Dinteloord en Willemstad -- P

Provincie Utrecht

Hilversum / Crailo

72. hoofdkwartier opperkommando (W.Bfh.i.d.Ndl) -- R
(deels reeds beschermd)

Bilthoven

73. hoofdkwartier 88e Legerkorps -- R

Provincie Gelderland

Warnsveld

74.Uitwijkhoofdkwartier -- P

Niet opgenomen in deze lijst zijn enkele objecten die niet direct binnen de Atlantikwall passen. Het betreft hier objecten in de provincies Utrecht, Gelderland Overijssel en Limburg. Voor een goede waardebepaling van deze objecten en ensembles is nadere studie vereist.